Effect van de uitrol van 5G op energieverbruik en klimaat

Illustré par :

Zoals reeds lang geleden werd voorspeld door enkele verlichte geesten, bijvoorbeeld door geofysicus Marion King Hubbert die reeds in 1956 de piek van de conventionele oliewinning in de VS voorspelde in 1970(1), werd de piek van de conventionele olie in de wereld bereikt in 2008. Vermoedelijk vond de piek van conventionele en onconventionele olie samen plaats in november 2018 met 84,6 miljoen vaten per dag(2).

Met het oog op de voorspelde schaarste zou het een goed beleid zijn te overwegen dat elke technische innovatie moet worden onderzocht op haar energie-effect en dat alleen die innovatie aanvaardbaar zou zijn die bijdraagt tot een vermindering van het verbruik van fossiele brandstoffen.

De opkomst van elke nieuwe generatie mobiele telefonie (2G, 3G en 4G) is onvermijdelijk gevolgd door een sterke toename van de gegevensstromen en, bijgevolg, van het stroomverbruik van draadloze netwerken. Er is geen reden om aan te nemen dat 5G anders zal zijn; integendeel, net als bij de vorige generaties zal het streven naar betere prestaties in termen van doorvoer en capaciteit leiden tot een verdere explosie van het dataverkeer die de voordelen van eventuele verbeteringen van de energie-efficiëntie teniet zal doen: dit is het gevolg van het rebound effect of de Jevons-paradox, genoemd naar de econoom die dit in de negentiende eeuw verklaarde(3). Ervan uitgaande dat 5G energie-efficiënter is dan de vorige generaties, wat beloofd maar niet bewezen is, zal het rebound effect het onwaarschijnlijke voordeel teniet doen.

Volgens een Huawei-document(4) verbruikt een 5G-antennesite 3 tot 3,5 keer meer elektriciteit dan het equivalent in 4G, wat ook wordt bevestigd door de Chinese operatoren die voorlopers zijn op dit gebied(5). Anderzijds vereist de invoering van 5G, gezien het gebruik van millimetergolven — golven die sterk worden verzwakt door het kleinste obstakel zoals boombladeren en regen — een vermenigvuldiging van antennes, tot één om de 100 meter in stedelijke gebieden, per operator. Aangezien antennes alleen al goed zijn voor meer dan de helft van het elektriciteitsverbruik van de exploitanten, zal de uitrol van 5G hun elektriciteitsverbruik verdrievoudigen.

Volgens Hugues Ferreboeuf en Jean-Marc Jancovici, ingenieurs en deskundigen op het gebied van de energietransitie, zal de impact van 5G-antennes dan ook een stijging van het totale elektriciteitsverbruik van een land als Frankrijk (of België) met 2% betekenen. Zij verklaren:  » Daarbij komt nog de energie die nodig is voor de fabricage van de netwerkelementen, en vooral voor de productie van de miljarden terminals en aangesloten objecten die wij via dit netwerk met elkaar willen verbinden (wereldwijd is de energie die nodig is voor de fabricage van terminals, servers en netwerkelementen drie keer zo groot als de energie die nodig is voor de exploitatie van de netwerken, exclusief datacentra). Hoewel een langere gebruiksduur van smartphones van cruciaal belang zou zijn om hun koolstofvoetafdruk te verkleinen, zou de komst van 5G de vervanging ervan versnellen, tot groot genoegen van de fabrikanten van apparatuur « (6).

De stijging van het elektriciteitsverbruik van een land met 2% in verband met 5G-antennes is dus slechts het topje van een ijsberg die vooral bestaat uit de energie die nodig is voor alle industriële processen die verband houden met de ontplooiing van deze technologie, in de eerste plaats de fabricage van eindapparatuur (smartphones, tablets, laptops, enz.) die nog steeds en altijd beloofd is snel verouderd te zijn.

De invoering van 5G zou dan ook bijdragen tot een steeds snellere verspilling van deze beperkte hulpbron, waaraan het de komende generaties ernstig zal ontbreken om de overgang naar een duurzame en fatsoenlijke samenleving te waarborgen.

KLIMAAT

5G wordt door de telecomindustrie gepromoot als een belangrijke technische innovatie met meerdere kwaliteiten(7) die zelfs zou helpen om de opwarming van de aarde tegen te gaan: volgens Agoria(8)In haar brochure voor 2019 worden 5G, het IoT (Internet of Things) en  » Hetmassale gebruik van aangesloten objecten zal het energie- en milieubeheer verbeteren en zo bijdragen tot de verwezenlijking van de Europese klimaatdoelstellingen .

Draadloze datatransmissie is echter inherent energie-inefficiënt: 4G is bijvoorbeeld ongeveer 20 keer energie-intensiever dan draadtransmissie (optische vezel of koperkabel)(9). Zij neemt momenteel een belangrijk deel voor haar rekening van de 4% broeikasgassen die wereldwijd worden uitgestoten door de digitale technologie, waarvan het energieverbruik sterk toeneemt, met 9% per jaar(10). De uitrol van 5G zou deze reeds schadelijke trend nog versnellen.

Nu zorgwekkende signalen zoals het versneld afsmelten van gletsjers over de hele wereld en recordbrekende temperaturen zich jaar na jaar herhalen, en het doel om de opwarming van de aarde tot 1,5°C te beperken, zoals bepaald in de COP21-overeenkomst van 2015 in Parijs, steeds verder weg komt te liggen, is het absoluut noodzakelijk geworden om het gebruik van draadloze technologie te beperken, zo niet te verbieden. Het is duidelijk dat de uitrol van 5G precies tegen dit gebod zou ingaan.(11)

Francis Leboutte

Notes et références
  1. 9,6 millions de barils par jour pour les 48 États (sans l’Alaska et Hawaï).
  2. Données de l’EIA (US Energy Information Administration, www.eia.gov) acquises en août 2020. Il s’agit du pétrole brut auquel les condensats aux puits de gaz (pentane, etc.) sont ajoutés comme le veut la tradition – sont exclus de ces données les autres ersatz de pétrole comme les liquides de gaz naturels (butane, propane…) et les agrocarburants. Depuis 2008, la diminution de l’extraction du pétrole conventionnel est péniblement compensée par le non conventionnel (pétrole de schiste, sable bitumineux, pétrole extrait en mer à très grande profondeur…) et par l’augmentation des condensats liée à celle de l’extraction du gaz naturel. Le pic de 2018 à 84,6 millions de barils ne devrait plus jamais être atteint d’autant que les investissements dans le non conventionnel ont chuté récemment, notamment suite à la chute du cours du baril et la récession liées à la pandémie du covid-19 (en avril 2020, le volume extrait était de 82,5 millions de barils par jour). L’extraction du gaz naturel et du charbon devrait culminer cette décennie.
  3. Transposé à la situation qui nous préoccupe : si une innovation (la 5G) entraîne un gain énergétique pour une technique considérée (la téléphonie mobile), son utilisation va s’intensifier de telle sorte qu’il en résultera une augmentation de la consommation d’énergie. Pour plus d’information sur ce paradoxe, lire The Myth Of Resource Efficiency, Mike Hanis, thelandmagazine.org.uk/articles/myth-resource-efficiency.
  4. Huawei, 5G Telecom Power Target Network, carrier.huawei.com/~/media/CNBGV2/download/products/network-energy/5G-Telecom-Energy-Target-Network-White-Paper.pdf
  5. Operators Starting to Face Up to 5G Power Cost, Robert Clark, www.lightreading.com/asia-pacific/operators-starting-to-face-up-to-5g-power-cost-/d/d‑id/755255 Hugues Ferreboeuf et Jean-
  6. Marc Jancovici : « La 5G est-elle vraiment utile ? ». Le Monde du 9 janvier 2020.
  7. Everything You Need to Know About 5G, IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers, « The world’s largest technical professional organization for the advancement of technology », www.ieee.org) : « Les utilisateurs de téléphones portables d’aujourd’hui veulent des débits de données plus rapides et un service plus fiable. La prochaine génération de réseaux sans fil – la 5G – promet d’offrir tout cela, et bien plus encore. Avec la 5G, les utilisateurs devraient pouvoir télécharger un film en haute définition en moins d’une seconde (une tâche qui pourrait prendre 10 minutes sur la 4G LTE). Et les ingénieurs du sans-fil affirment que ces réseaux vont également stimuler le développement d’autres nouvelles technologies, comme les véhicules autonomes, la réalité virtuelle et l’internet des objets… ».
  8. Agoria : une association belge de l’industrie et des services liés aux nouvelles technologies.
  9. Frédéric Bordage, Sobriété numérique, Buchet/Chastel, 2019.
  10. The Shift Project, www.theshiftproject.org.
  11. En prime, une autre projection de Marion King Hubbert : la consommation d’énergie fossile de l’humanité sur une échelle de 10 000 ans, diagramme établi en 1969 (représenté par le zéro sur l’axe horizontal).
 
Powered By MemberPress WooCommerce Plus Integration

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Log in.