DE COVID-19 DIAGONAAL

Illustré par :

Beste lezers,

Ik schrijf deze tekst op een zondag, 29 maart. Iets meer dan 10 dagen na het begin van deze periode van opsluiting voor sommigen, van opsluiting maar niet te veel voor anderen, van opsluitingsfeestjes voor sommigen, van « thuisblijven  » voor degenen die houden van Franse termen die hout snijden. Vroeger ging ik graag uit, nu blijf ik thuis. Ik hield vroeger van gebrande koffie in drukke bars, ik heb ze, alleen, en instant. Vroeger hield ik ervan mijn studenten te kussen, te omhelzen en de hand te schudden, maar nu zwijg ik en ga helemaal niet meer uit, zelfs al zie ik in elke persoon die ik ontmoet een potentieel virusnest of ziektehol. Vroeger hield ik van interactie in de klas, nu doe ik dat achter mijn pc. Ik heb voor mezelf gezorgd. Ik was mijn handen minstens 30 keer per dag. Vroeger was ik een fanatiek wandelaar, nu herontdek ik met plezier de microkosmos van mijn flat.

Dit virus, waarvan wij dachten dat het ons nooit zou bereiken, blijft ons verbazen: petje af voor de kunstenaar! Zou het alleen de Chinezen treffen? Het treft 9/10de van de wereldbevolking. Het zou mensen nooit tegenhouden om plezier te hebben en te reizen? Het aantal gesloten vestigingen, zware boetes en reizigers die aan de grond blijven of hun reis moeten uitstellen of annuleren, is eindeloos. Zou het alleen de armen treffen, de achtergestelden? Het heeft het leven gekost aan zangers, politici, artsen, musici, de Britse premier, prins Charles van Engeland, en zelfs aan de voetballer Blaise Matuidi. Wat een verschrikking! We dachten dat we onoverwinnelijk waren, maar we worden neergehaald door een virus dat wordt doorgegeven door een schubdier en daarna door een vleermuis. We dachten dat we onkwetsbaar waren, jong en oud. Eergisteren hoorden we echter dat een 16-jarig meisje door de bliksem was getroffen. We dachten dat we veilig waren, dankzij onze smartphones die evenveel muziek spelen als het spinnen van specialisten in alles en iedereen? Hier zijn we dan, bang, gekneusd, opgevreten door de overvloed aan informatie in alle richtingen — wat ons ertoe brengt te overwegen patent te nemen op een nieuw woord, infoxication. Hadden wij het lef te denken dat het eerst de armen zou treffen, de afgelegen landen? Na China worden Europa en de Verenigde Staten het zwaarst getroffen door deze longinfectie.

In dit verband is deovermoed van onze leiders, van de heethoofden, van onze liefhebbers van het uiterlijk, van de voorstanders van feesten tegen elke prijs, van luxereizen in elk seizoen, van de excessen van ons westerse leven, schrijnend en kritisch. Wij wilden Hercules zijn, maar hier zijn wij als Achilles, geplant en neergeslagen op zijn zere plek, de plek waar hij nooit aan dacht, de plek waar hij zich eens in de eeuwigheid om bekommerde. Deze overmoed, een mengeling van onwetendheid, minimalisering van het gevaar, en vervolgens berusting in goddelijke interventie, komt heel precies tot uiting tijdens deze crisis. Goddelijkheid? Ja, natuurlijk. De wetenschapsgodheid verdringt God, Allah en Jahweh. In het opvallende beeld van paus Franciscus, de enige die — om gezondheidsredenen — op het balkon van het Sint-Pietersplein in Rome deAls reactie op deurbi et orbi is er het treffende beeld van honderden mensen die zich, duidelijk in strijd met de aanbevolen sociale distantiemaatregelen, verdringen voor de kliniek van professor Raoult in Marseille. Zoveelovermoed Het eerste zou alleen maar kunnen leiden tot een ander, dat verband houdt met overconsumptie en virtuele en misbruikende communicatie: wat de meest kwaadaardige en genuanceerde geesten momenteel uitput, is op elk moment en op elke hoek van de virtuele kroeg te strijden tegen samenzweringstheorieën en andere geruchten die even inventief als ongegrond zijn. Men zou er bijna om kunnen lachen (wat de Grosses Têtes van Laurent Ruquier elke dag doen zonder publiek) als het niet zo schrijnend en zo giftig was, in elke zin van het woord.

Bij nader inzien is deze crisisperiode dan ook het duidelijkste symptoom van een samenleving die ziek is van haar excessen. Het zal zijn martelaren hebben, zijn helden, zijn bastaarden, zijn klokkenluiders, zijn antagonismen. Er zullen tenminste geen ruzies ontstaan tussen familieleden of vrienden, aangezien ontmoetingen momenteel in de meeste landen verboden zijn, met name in de Europese Unie. Hubris overigens ook van de kant van de Europese Unie, die met de staart tussen de benen moest toegeven dat zij het gevaar had onderschat. Als een orgaan voor de verdediging en bescherming van honderden miljoenen mensen, kunnen we beter…

Deze overmoed Deze seriële gevallen tonen de gebreken van een systeem en vormen een gevaarlijke, zelfs dodelijke en verontrustende geometrische figuur met exponentiële groei, en trekken een diagonaal die overal paniek zaait, tussen aangekondigde — maar nooit echte — tekorten aan toiletpapier en flagrante en bevestigde, halfslachtige tekorten aan medische apparatuur door een gebrek aan voorzichtigheid en voorzorg.

We weten heel goed hoe we hier zijn gekomen en we weten vrijwel zeker dat we hier uit zullen komen. Deze crisis openbaart zich, op de wijze van een antieke tragedie (wij hebben niets uitgevonden, de Grieken die Troje belegerden werden bijna gedecimeerd door een plaag, zoals de onverwachte ziekte die de arme Pericles, die dacht dat hij onaantastbaar was, midden in een oorlog op de knieën bracht. Pech!), de zwakheden, de gebreken, maar vooral de immense kwetsbaarheid van onze samenlevingen die gebaseerd zijn op onbeperkte winst en productie, en op speculatie.

Het toont daarentegen ook de immense kracht van mensen die naar hun werk gaan, een baan die over het algemeen door een bepaalde losgeslagen intelligentsia wordt gedevalueerd, met een zwier maar met de bal in de maag alsof ze ten strijde trekken. Het stelt iedereen in staat te herontdekken wat solidariteit, broederschap, loyaliteit, altruïsme en de collaboratieve economie zijn. Bovenal, en dit is heilzaam, biedt het de gelegenheid om onze levensstijl opnieuw uit te vinden, om ze anders te verwoorden, om de verveling te herontdekken, om de tijd te nemen om te lezen, om naar muziek te luisteren, om een vreugdevolle natuur in volle lente-uitbarsting te observeren, zonder het lawaai van vliegende vliegtuigen te moeten verdragen, van auto’s die steeds sneller en nergens heen rijden, van elektrische scooters die de straten niet langer overvol maken — wel, dat is vreemd.

Dit uitgestrekte en oneindige onderwerp verdient een warm onthaal bij de voorstanders van degrowth en anti-productivisme : overal kunnen de tekenen van lokalisme en van een natuur die haar rechten opeist, alleen maar diegenen rechtvaardigen die sinds lang de extreme alarmbel luiden over de uitputting van de planeet onder de slagen van de onverbiddelijke kapitalisten. Het is niet zeker dat ze goed gehoord zullen worden: de economie in China is al aan het herstellen, de Europese leiders (opnieuw Thierry Breton, Europees commissaris, op zondag 29 maart op Europa 1) en de dwerg met een toverstokje uit de Verenigde Staten herhalen voortdurend dat het land zich niet mag laten verlammen door deze crisis. Oh, het is geen crisis, zeggen ze. Een kleine crisis. Een « crisounette » die snel voorbij zal zijn, toch Jair Bolsonaro? Dit zal met Pasen worden goedgekeurd. Voor het begin van de Ramadan kunnen we tenminste weer « als vanouds » beginnen. We weten precies dat het mogelijk niet « zoals vroeger » zal zijn. Een transformatie van onze essentie als sociale mensen heeft plaatsgevonden en zal blijven plaatsvinden. De cruciale vraag is de duur en de duurzaamheid van deze verandering en van deze reddende leertijd van soberheid. Louis Chedid, een humanistische zanger, zei op RTBF dat dit voor hem « de eerste keer was dat mensen boven de economie werden gesteld « . Moge hij gelijk hebben.

De uitdaging voor de beschaving bestaat erin deze strenge waarschuwing ter harte te nemen en eindelijk de natuur en het biologisch gezond verstand te begrijpen en te respecteren. Anders zal de natuur gemakkelijk de plaats innemen van de kleine mensjes die zich zonder kompas of oriëntatiepunten, zonder regels of gevoel voor respect, wilden wagen aan een spel dat te riskant voor hen was. Als grote kinderen dachten we dat deze pandemie net zo makkelijk te bestrijden zou zijn als het neerschieten van alle vijanden in een slecht shoot ’em up spel.

Jean-Guy Diversen

Powered By MemberPress WooCommerce Plus Integration

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Log in.